Ευρωπαϊκή Ένωση: ο μηχανισμός συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) εισήλθε στην οριστική φάση

Μετά από μια αμιγώς δηλωτική μεταβατική περίοδο μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και τέλους 2025, ο μηχανισμός συνοριακής προσαρμογής άνθρακα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CBAM) εισήλθε, την 1η Ιανουαρίου 2026, στο οριστικό και οικονομικό καθεστώς του. Οι καλυπτόμενοι τομείς παραμένουν το τσιμέντο, ο σίδηρος και ο χάλυβας, το αλουμίνιο, τα λιπάσματα, το υδρογόνο και η ηλεκτρική ενέργεια.

Κάθε εισαγωγέας εμπορευμάτων CBAM που υπερβαίνει το όριο de minimis των 50 τόνων ετησίως (χωρίς όριο για το υδρογόνο και την ηλεκτρική ενέργεια) πρέπει να γίνει εξουσιοδοτημένος δηλών CBAM στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους του, να δηλώνει κάθε έτος τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου που είναι ενσωματωμένες στην παραγωγή των εισαγόμενων αγαθών, και στη συνέχεια να αγοράζει και να παραδίδει αριθμό πιστοποιητικών που αντιστοιχεί σε αυτές τις εκπομπές.

Η τιμή του πιστοποιητικού είναι συνδεδεμένη με την τιμή των δικαιωμάτων της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα (EU ETS), υπολογιζόμενη ως τριμηνιαίος μέσος όρος για το 2026 και στη συνέχεια ως εβδομαδιαίος μέσος όρος από το 2027. Ένας εισαγωγέας μπορεί να αφαιρέσει το ποσό που έχει ήδη εξοφληθεί εάν έχει καταβληθεί τιμή άνθρακα κατά την παραγωγή στο εξωτερικό, με αποδεικτικά στοιχεία. Η κεντρική πλατφόρμα πώλησης των πιστοποιητικών δεν θα ανοίξει ωστόσο παρά τον Φεβρουάριο του 2027, και η πρώτη ετήσια δήλωση, με παράδοση των αντίστοιχων πιστοποιητικών, δεν οφείλεται παρά στις 30 Σεπτεμβρίου 2027, για να καλύψει τις εισαγωγές του έτους 2026.

Εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής τα κινεζικά προϊόντα από χάλυβα, αλουμίνιο ή με βάση λιπάσματα των οποίων ο δασμολογικός κωδικός περιλαμβάνεται στα παραρτήματα του κανονισμού CBAM, είτε είναι ακατέργαστα είτε έχουν ήδη μετατραπεί σε εξαρτήματα ή κατασκευές.