Poziomy AQL wyjaśnione: 2,5, próbkowanie i przykłady liczbowe

AQL oznacza Acceptable Quality Limit, akceptowalny poziom jakości. Liczba wyraża się w procencie wadliwych sztuk. Poziom AQL 2,5 ustala więc próg decyzyjny na 2,5% wad w kontrolowanej próbce. Ten próg odpowiada na proste pytanie: czy partia powinna zostać zaakceptowana, czy odrzucona po kontroli?

Reguła pochodzi z normy ISO 2859-1, poświęconej próbkowaniu dla kontroli według cech alternatywnych. Amerykańskim odpowiednikiem jest norma ANSI/ASQ Z1.4. W Chinach fabryki często pracują z GB/T 2828.1, krajowym odpowiednikiem, który przejmuje tę samą zasadę obliczeń. Nasz chińskojęzyczny zespół w Guangzhou opiera się na tych normach, by ustalić progi z fabryką, w miejscowym języku, bez marginesu interpretacji.

Trzy parametry określają próbkę: wielkość partii, poziom kontroli i przyjęty AQL. Poziom ogólny II jest tym, który norma przewiduje domyślnie. Istnieją też poziomy I i III: pierwszy łagodzi kontrolę, drugi ją zaostrza. W zależności od przyjętego poziomu tabela liter kodowych rozciąga się od A do R: im dalsza litera, tym większa próbka.

W praktyce krzyżuje się wielkość partii z poziomem kontroli: daje to literę kodową. Ta litera odsyła do wielkości próbki. Skrzyżowanie tej wielkości z AQL dostarcza dwóch liczb, akceptacji i odrzucenia, oznaczanych Ac i Re. Jeśli próbka zawiera co najwyżej Ac wad, partia przechodzi. Od Re partia odpada.

Weźmy partię 3200 sztuk kontrolowaną na poziomie ogólnym II. Tabela daje literę K i próbkę 125 sztuk. Przy AQL 1,0 partię akceptuje się do 3 wad i odrzuca od 4. Przy AQL 2,5 akceptuje się do 7 wad i odrzuca od 8. Przy AQL 4,0 przechodzi do 10 wad i odpada od 11.

Porównajcie z małą partią 150 sztuk. Litera F narzuca próbkę 20 sztuk. Przy AQL 2,5 akceptuje się do 1 wady i odrzuca od 2. Partię kontroluje się na mniejszej liczbie sztuk, ale margines się zawęża: każda policzona wada waży więcej. W obu przypadkach ogląda się tylko ułamek ilości: około 4% dużej partii, około 13% małej.

ISO 2859-1 nie definiuje żadnej klasy wad. Podział na wady krytyczne, poważne i drobne to konwencja branży kontroli jakości. Trójka 0 · 2,5 · 4,0 utrwaliła się w dużej części sourcingu: zerowa tolerancja dla krytycznej, 2,5 dla poważnej, 4,0 dla drobnej. Te wartości pozostają punktem wyjścia, nie obowiązkiem regulacyjnym.

Wada krytyczna dotyczy bezpieczeństwa lub przepisów: ostra krawędź, źle zaizolowany przewód, brak obowiązkowego oznakowania. Wystarczy jeden egzemplarz, by partia została odrzucona. Wada poważna utrudnia sprzedaż produktu lub sprawia, że jest niezgodny ze specyfikacją: rozerwany szew, wymiar poza tolerancją, wadliwa funkcja. Wada drobna dotyczy wykończenia: mały zaczep, przesunięcie nadruku, odcień koloru. Te definicje muszą być spisane, wraz z konkretnymi przykładami, przed kontrolą.

Zaakceptowana partia nie jest partią idealną. Wróćmy do partii 3200 sztuk przy AQL 2,5: partia zawierająca około 2% wadliwych sztuk, czyli około sześćdziesięciu egzemplarzy, ma spore szanse przejść. AQL nie jest więc ani obietnicą jakości, ani pułapem wad. To punkt równowagi między dwoma rodzajami ryzyka: ryzykiem dostawcy, który widzi dobrą partię odrzuconą przez pecha przy próbkowaniu, i ryzykiem kupującego, który widzi złą partię zaakceptowaną.

Norma przewiduje reguły przełączania: jeśli dwie z pięciu kolejnych partii zostaną odrzucone przy pierwszej kontroli, kontrola przechodzi w tryb zaostrzony, z bardziej wymagającymi progami. Inne, mniej techniczne ograniczenie: wynik zależy od precyzji definicji wad i oka inspektora. Dwie kontrole tej samej partii mogą dać różne wnioski, jeśli specyfikacja pozostaje niejasna.

Poziomów nie wybiera się w dniu kontroli. Zależą one od zastosowania produktu, wymogów regulacyjnych Państwa rynku, kanału sprzedaży i wrażliwości klientów. Zabawka przeznaczona dla najmłodszych nie jest traktowana jak przedmiot dekoracyjny: klasa krytyczna obejmuje tam wady, których dorosły kupujący by nie zauważył.

Zapiszcie swoje progi AQL i definicje wad w specyfikacji, proformie lub umowie zakupu. Wymieńcie normę i poziom kontroli: ISO 2859-1, poziom ogólny II. Przekażcie ten sam dokument fabryce i inspektorowi. Ten zapis unika dyskusji po fakcie, gdy towar jest już wyprodukowany, a czas nagli.

Nasz dom maklerski i sourcingowy współpracuje z chińskojęzycznym zespołem z siedzibą w Guangzhou. Ten zespół ustala progi AQL i definicje wad z fabryką, w miejscowym języku, przed uruchomieniem produkcji. Następnie organizujemy kontrolę przed załadunkiem i wspólnie z Państwem analizujemy każdy raport: liczbę wad, podział na klasy, decyzję o akceptacji lub odrzuceniu.

W większości przypadków nie płacą Państwo honorarium: otwierają Państwo sprawę, my negocjujemy towar w Państwa imieniu i pobieramy prowizję od jego wartości loco fabryka.