Płatność w dolarach lub juanach: kurs walutowy i zabezpieczenie

Po stronie eksportowej dolar amerykański pozostaje walutą referencyjną chińskich fabryk: większość proform przychodzi w USD. Juan, oficjalnie renminbi, kod ISO CNY, zyskuje na znaczeniu: Chiny od lat forsują rozliczenia transgraniczne we własnej walucie, a wiele fabryk potrafi fakturować w RMB. Euro z kolei proponowane jest rzadko, a gdy już jest, cena zawiera margines ostrożności: fabryka fakturująca w euro ponosi ryzyko kursowe i każe za nie płacić.

Waluta faktury decyduje o parze walutowej, którą Państwo ponoszą. Faktura w dolarach: ryzyko rozstrzyga się na EUR/USD. Faktura w juanach: na EUR/CNY. W obu przypadkach wartość Państwa kosztu w euro zmienia się między zamówieniem a płatnością, w przedziale trwającym tygodnie. Pierwsze pytanie nie brzmi więc „która waluta jest tańsza”, lecz „którą parą umiemy zarządzać”.

Renminbi nie jest walutą swobodnie wymienialną: przepływy kapitałowe pozostają regulowane przez chińskie władze. Na rynku onshore bank centralny publikuje każdego dnia roboczego parytet centralny, fixing, a kurs może wahać się w dziennym paśmie plus minus 2% wokół tego punktu od 2014 roku. Za granicą juan offshore, notowany jako CNH, wymienia się swobodnie i punktowo odbiega od kursu onshore: dwa notowania dla tej samej waluty.

Dla zagranicznego kupującego płatność w RMB zakłada przelew transgraniczny w juanach: fabryka musi być do tego wyposażona, co nie dotyczy wszystkich, zwłaszcza małych warsztatów przyzwyczajonych do dolara. Chiny zbudowały w tym celu własną sieć transgranicznych rozliczeń międzybankowych, CIPS, uruchomioną w 2015 roku. Po stronie francuskiej nie ma nic egzotycznego: Państwa bank przewalutowuje euro na CNY po swoim kursie, i to ten zastosowany kurs, nie chiński fixing, decyduje o rzeczywistym koszcie Państwa faktury.

Kurs publikowany w mediach to medianowy kurs rynkowy: nikt Państwu go nie sprzeda. Banki i instytucje płatnicze stosują marżę między tym kursem referencyjnym a Państwa kursem, do której dochodzą opłaty przelewu. Ta marża stanowi prawdziwy koszt wymiany: waha się, w zależności od instytucji i kanału, od ułamka punktu do kilku procent. Jeden punkt marży na pięćdziesięciu tysiącach euro to pięćset euro: ten rząd wielkości wystarcza, aby zrozumieć, dlaczego marżę negocjuje się przed kursem.

Odruch jest mechaniczny. Przed każdym przelewem proszą Państwo o twardy kurs, wraz z opłatami, na piśmie, i porównują Państwo z co najmniej jednym innym kanałem. Banki dysponujące biurem wymiany oraz wyspecjalizowane instytucje w zakresie wymiany walut kwotują wprost; zwykłe okienko czasem wlicza marżę w wyświetlany kurs, bez jej szczegółowego wykazania. Przy regularnych przepływach marża podlega negocjacji: to często pierwsza dźwignia, przed jakimkolwiek instrumentem zabezpieczającym.

Zabezpieczenie się oznacza ustalenie już dziś kursu płatności, która wyruszy później. Podstawowym instrumentem jest kontrakt terminowy: Państwa bank zobowiązuje się do kursu na datę dostosowaną do Państwa terminu płatności dostawcy. Bez premii do zapłacenia, ale ze stanowczym zobowiązaniem: kurs jest zagwarantowany, dobry lub zły. Opcja walutowa daje prawo bez obowiązku, za premię. Te instrumenty zakładają konto firmowe, bank obsługujący wymianę walut oraz, zazwyczaj, identyfikowalny przepływ handlowy.

Od jakiej kwoty? W przybliżeniu: regularne zakupy liczone w dziesiątkach tysięcy euro uzasadniają termin z Państwa bankiem, ponieważ stabilizuje każde rozliczenie, a więc Państwa koszty wytworzenia. Przy pojedynczym zamówieniu na kilka tysięcy euro instrument kosztuje więcej, niż chroni: różnicę robi marża przewalutowania i moment przelewu. Pomiędzy tymi dwoma rozwiązaniami klauzula kursowa w umowie, która zapisuje źródło kursu referencyjnego i regułę korekty ceny, chroni bez przechodzenia przez salę transakcyjną.

Pierwsza pułapka: ważność ceny. Gdy rynek się porusza, fabryka skraca ważność swojej wyceny w dolarach, albo podnosi cenę przy nowej wycenie. Takie zachowanie ustala się na piśmie: w umowie waluta faktury, źródło kursu referencyjnego oraz reguła korekty, wraz z progiem, poniżej którego cena się nie zmienia. Milczenie natomiast rodzi spory.

Druga pułapka: kurs celny. Cło i VAT importowy oblicza się na wartości celnej, przewalutowanej na euro po kursie publikowanym przez administrację celną, aktualizowanym co miesiąc, nie po kursie Państwa banku ani po kursie z dnia Państwa przelewu. Dwie wysyłki wysłane w odstępie miesiąca po tej samej cenie w dolarach mogą więc zostać opodatkowane na różnych wartościach w euro.

Trzecia pułapka: pozorna cena w RMB. Cena podana w juanach zobowiązuje tylko wtedy, gdy fabryka umie przyjąć przelew transgraniczny w RMB, a proforma to zapisuje. Bez tego faktura wraca do dolarów w momencie płatności, a spodziewany zysk paruje. Walutę sprawdza się na dokumencie, a potem na polu waluty w zleceniu przelewu.

Nasz dom maklerski i sourcingowy traktuje walutę jako klauzulę negocjacyjną, na równi z ceną czy warunkami płatności. Wpisujemy walutę faktury do proformy, a potem do umowy, żądamy reguły korekty, gdy fabryka chce krótkiej ważności, a nasz chińskojęzyczny zespół w Guangzhou sprawdza na miejscu, w języku fabryki, czy zapowiedziane rozliczenie w RMB jest rzeczywiście wykonalne. Nigdy sami nie mówimy po chińsku: to rola tego zespołu, obecnego na miejscu.

W większości przypadków nie płacą Państwo honorarium: otwierają Państwo sprawę, my negocjujemy towar w Państwa imieniu i pobieramy prowizję od jego wartości loco fabryka. Kwestia kursu wpisuje się w ten proces, od weryfikacji dostawcy po nadzór nad rozliczeniami, z jednym rozmówcą w Paryżu i w Guangzhou.