CIF και CFR στα Incoterms 2020: διαφορά, ασφάλιση, παγίδες

CIF είναι το ακρωνύμιο του Cost, Insurance and Freight, κόστος, ασφάλιση και ναύλος. CFR είναι το ακρωνύμιο του Cost and Freight, κόστος και ναύλος. Και οι δύο όροι ανήκουν στην οικογένεια των θαλάσσιων Incoterms, μαζί με τους FAS και FOB, και εφαρμόζονται μόνο στη θαλάσσια ή εσωτερική πλωτή μεταφορά, με λιμάνι αναχώρησης και λιμάνι προορισμού συμφωνημένα μεταξύ των μερών.

Και στους δύο όρους, ο πωλητής οργανώνει και πληρώνει την κύρια μεταφορά έως το συμφωνημένο λιμάνι προορισμού. Η διαφορά αφορά αποκλειστικά την ασφάλιση: σε CIF, ο πωλητής πρέπει να συνάψει κάλυψη υπέρ του αγοραστή· σε CFR, καμία ασφάλιση δεν οφείλεται από κανένα από τα δύο μέρη, και ο αγοραστής παραμένει ο μόνος υπεύθυνος να ασφαλιστεί εάν το επιθυμεί.

Η γενική διεύθυνση τελωνείων και έμμεσων φόρων υπενθυμίζει ότι αυτοί οι τέσσερις θαλάσσιοι όροι έχουν σχεδιαστεί για χύδην φορτίο και συμβατική μεταφορά: το εμπορευματοκιβωτιωμένο φορτίο εμπίπτει κατ' αρχήν στους πολυτροπικούς όρους, CPT και CIP ειδικότερα. Στην πράξη, το CIF και το FOB παραμένουν πολύ διαδεδομένα για αποστολές σε εμπορευματοκιβώτια, ακόμη και από την Κίνα.

Το σημείο όπου ο κίνδυνος περνά από τον πωλητή στον αγοραστή είναι το ίδιο σε CIF και σε CFR: η στιγμή κατά την οποία το εμπόρευμα φορτώνεται στο ορισμένο πλοίο, στο συμφωνημένο λιμάνι φόρτωσης. Από αυτή τη στιγμή, μια βλάβη ή απώλεια που συμβαίνει κατά τη θαλάσσια μεταφορά βαρύνει τον αγοραστή, ακόμη κι αν ο πωλητής συνεχίζει να πληρώνει τον ναύλο έως το λιμάνι προορισμού.

Αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ μεταφοράς κινδύνου και μεταφοράς κόστους αποτελεί το χαρακτηριστικό γνώρισμα των λεγόμενων όρων C των Incoterms, CFR, CIF, CPT και CIP. Αυτό είναι το σημείο που συχνά συγχέει έναν αρχάριο αγοραστή, ο οποίος πιστεύει εσφαλμένα ότι ένας πωλητής που πληρώνει τον ναύλο έως τον προορισμό παραμένει υπεύθυνος για το εμπόρευμα έως την άφιξή του.

Σε CIF, ο πωλητής πρέπει να συνάψει ασφαλιστήριο συμβόλαιο που καλύπτει τουλάχιστον την τιμή του εμπορεύματος προσαυξημένη κατά 10%, στο νόμισμα της σύμβασης, για λογαριασμό του αγοραστή. Εκτός αντίθετης συμφωνίας, η κάλυψη που απαιτεί ο όρος Incoterms 2020 αντιστοιχεί στις ρήτρες Institute Cargo Clauses (C), ή σε συγκρίσιμη κάλυψη: πρόκειται για το ελάχιστο επίπεδο που προβλέπει ο όρος, όχι για εγγύηση κάθε κινδύνου.

Αυτή η ελάχιστη κάλυψη προστατεύει έναντι περιορισμένου καταλόγου σημαντικών γεγονότων, πυρκαγιά, έκρηξη, προσάραξη, ανατροπή, ναυάγιο ή συνεισφορά σε κοινές αβαρίες, όμως αποκλείει τη συνήθη ιδιαίτερη αβαρία και τη μερική κλοπή. Ένας αγοραστής που χρειάζεται ευρύτερη κάλυψη πρέπει είτε να διαπραγματευτεί ανώτερη ρήτρα με τον πωλητή, είτε να συνάψει ο ίδιος συμπληρωματική ασφάλιση ad valorem.

Η αναθεώρηση Incoterms 2020 διαχώρισε ακριβώς την τύχη του CIF και του πολυτροπικού ισοδύναμού του CIP: το CIP απαιτεί πλέον κάλυψη κάθε κινδύνου, ρήτρες Institute Cargo Clauses (A), ενώ το CIF παρέμεινε στο ελάχιστο επίπεδο των ρητρών (C). Δύο όροι που φαίνονταν εναλλάξιμοι καλύπτουν λοιπόν, από το 2020, δύο πολύ διαφορετικά επίπεδα ασφάλισης.

Σε CFR, ο πωλητής δεν έχει καμία υποχρέωση ασφάλισης, ούτε για λογαριασμό του ούτε για λογαριασμό του αγοραστή. Εάν ο αγοραστής θέλει να είναι καλυμμένος κατά τη θαλάσσια μεταφορά, πρέπει να οργανώσει το δικό του συμβόλαιο πριν από τη φόρτωση.

Το κόστος που πληρώνει ο πωλητής σε CIF και σε CFR σταματά, κατ' αρχήν, στην άφιξη του πλοίου στο συμφωνημένο λιμάνι προορισμού, χωρίς την εκφόρτωση. Τα έξοδα εκφόρτωσης του πλοίου, και τα σχετικά έξοδα διακίνησης, βαρύνουν τον αγοραστή, εκτός εάν η σύμβαση μεταφοράς που έχει συνάψει ο πωλητής ορίζει διαφορετικά.

Αυτό το όριο εξηγεί μεγάλο μέρος των διαφορών που παρατηρούνται σε αποστολές από την Κίνα: μια προσφορά CIF ή CFR με ελκυστική τιμή μπορεί να κρύβει ναύλο διαπραγματευμένο σε χαμηλή τιμή από τον πράκτορα του πωλητή, έκπτωση που ανακτάται στη συνέχεια στον προορισμό υπό μορφή εξόδων λιμενικής διακίνησης, εξόδων φακέλου ή επισταλιών που χρεώνει ο τοπικός ανταποκριτής.

Ένα απλό σημείο αναφοράς περιορίζει αυτόν τον κίνδυνο: ζητήστε γραπτώς, πριν από τη φόρτωση, τον κατάλογο των εξόδων που περιλαμβάνονται στην τιμή CIF ή CFR έως το λιμάνι προορισμού, και αρνηθείτε να πληρώσετε δεύτερη φορά υπηρεσία που ήδη περιλαμβάνεται σε αυτή την τιμή.

Το άρθρο 71 του Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα προβλέπει ότι τα έξοδα μεταφοράς και ασφάλισης έως τον τόπο εισόδου στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης αποτελούν στοιχεία που πρέπει να προστεθούν στη δασμολογητέα αξία, όταν δεν περιλαμβάνονται ήδη στην τιμολογημένη τιμή. Στην πράξη, μια τιμή τιμολογημένη σε CIF ή σε CFR έως λιμάνι της Ένωσης ενσωματώνει ήδη αυτά τα έξοδα: τίποτα προς προσθήκη, στις περισσότερες περιπτώσεις, για το τμήμα της διαδρομής έως αυτό το λιμάνι.

Η απόχρωση προκύπτει από τον τόπο που συμφωνείται στο Incoterm: εάν η τιμολογημένη τιμή καλύπτει ενδοκοινοτική μεταφορά πέραν του σημείου εισόδου, το αντίστοιχο τμήμα πρέπει να προσδιοριστεί και να αφαιρεθεί από τη βάση υπολογισμού, κάτι που προϋποθέτει αναλυτική σύμβαση μεταφοράς.

Σε αυτό το σημείο, το CIF και το CFR απλοποιούν φαινομενικά τη διασάφηση σε σύγκριση με όρο τύπου FOB, όπου ο αγοραστής πρέπει ο ίδιος να ανασυστήσει και να προσθέσει το κόστος του ναύλου έως το σημείο εισόδου. Αυτή η απλότητα έχει κόστος: εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την αξιοπιστία της τιμής που δηλώνει ο πωλητής, δύσκολα επαληθεύσιμη μόλις το εμπόρευμα φορτωθεί.

Σε FOB, όπως και σε CIF και σε CFR, ο κίνδυνος περνά στον αγοραστή κατά τη φόρτωση στο πλοίο. Η διαφορά αφορά ποιος οργανώνει και πληρώνει την κύρια μεταφορά: σε FOB, είναι ο αγοραστής που συμβάλλεται απευθείας με τον μεταφορικό του πράκτορα ή τη ναυτιλιακή του εταιρεία, όχι ο πωλητής.

Αυτή η οργάνωση αλλάζει τα δεδομένα σε τρία σημεία: ο αγοραστής επιλέγει τον δικό του μεταφορικό πράκτορα και διαπραγματεύεται τα δικά του τιμολόγια, γνωρίζει το πραγματικό κόστος του ναύλου αντί για τιμή CIF ή CFR με μη αναλυμένο περιθώριο, και διατηρεί τον έλεγχο της παρακολούθησης του φορτίου του, κάτι που περιορίζει τον κίνδυνο πρόσθετων εξόδων που επιβάλλει ένας πράκτορας που ελέγχει μόνος την πληροφορία.

Το FOB απαιτεί σε αντάλλαγμα περισσότερη οργάνωση από τον αγοραστή, με έμπιστο μεταφορικό πράκτορα προς παρακολούθηση από τον ίδιο. Γι' αυτό ορισμένοι αγοραστές επιλέγουν το CIF ή το CFR για μικρούς περιστασιακούς όγκους, και στη συνέχεια μεταβαίνουν στο FOB όσο αυξάνονται οι όγκοι και η εμπειρία τους.

Η Sorva επανελέγχει τις προσφορές εργοστασίου πριν από την υπογραφή τους και επαληθεύει το προτεινόμενο Incoterm, την ανάλυση του δηλωμένου ναύλου και τα έξοδα που παραμένουν, ή όχι, σε βάρος του αγοραστή στο λιμάνι προορισμού. Η σινόφωνη ομάδα μας στο Γκουανγκτζόου διαπραγματεύεται απευθείας με το εργοστάσιο και τον μεταφορικό του πράκτορα, στην τοπική γλώσσα, για να διευκρινίσει τι πράγματι περιλαμβάνεται σε τιμή CIF ή CFR πριν από τη φόρτωση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν πληρώνετε αμοιβές: ανοίγετε φάκελο, εμείς διαπραγματευόμαστε το εμπόρευμα για λογαριασμό σας και λαμβάνουμε προμήθεια επί της αξίας του από το εργοστάσιο. Για παραγγελία που εκτείνεται από την παραγωγή έως την παράδοση, το πακέτο μας Παραγωγή και παράδοση οργανώνει τη μεταφορά και τον εκτελωνισμό στο όνομά σας, με σαφή επισήμανση των εξόδων προορισμού πριν από την αναχώρηση του πλοίου.