CIF i CFR w Incoterms 2020: różnica, ubezpieczenie i pułapki

CIF to skrót od Cost, Insurance and Freight, czyli koszt, ubezpieczenie i fracht. CFR to skrót od Cost and Freight, czyli koszt i fracht. Obie reguły należą do rodziny Incoterms morskich, obok FAS i FOB, i mają zastosowanie wyłącznie do transportu morzem lub śródlądową drogą wodną, z portem załadunku i portem docelowym uzgodnionymi między stronami.

W obu regułach sprzedawca organizuje i opłaca główny transport aż do uzgodnionego portu docelowego. Różnica dotyczy wyłącznie ubezpieczenia: w CIF sprzedawca musi wykupić ochronę na rzecz kupującego; w CFR żadne ubezpieczenie nie jest należne od żadnej ze stron, a kupujący pozostaje sam odpowiedzialny za ubezpieczenie się, jeśli tego chce.

Generalna dyrekcja ceł i podatków pośrednich przypomina, że te cztery reguły morskie są pomyślane dla ładunków masowych i transportu konwencjonalnego: transport kontenerowy podlega w zasadzie regułom multimodalnym, w szczególności CPT i CIP. W praktyce CIF i FOB pozostają jednak bardzo szeroko stosowane w wysyłkach kontenerowych, również z Chin.

Punkt, w którym ryzyko przechodzi ze sprzedawcy na kupującego, jest ten sam w CIF i w CFR: moment załadowania towaru na pokład wyznaczonego statku, w uzgodnionym porcie załadunku. Od tego momentu awaria lub strata powstała podczas transportu morskiego obciąża kupującego, nawet jeśli sprzedawca nadal opłaca fracht aż do portu docelowego.

To rozdzielenie przeniesienia ryzyka i przeniesienia kosztów jest cechą charakterystyczną tak zwanych reguł C Incoterms: CFR, CIF, CPT i CIP. To właśnie ten punkt często myli początkującego kupującego, który błędnie sądzi, że sprzedawca płacący fracht do miejsca przeznaczenia pozostaje odpowiedzialny za towar aż do jego przybycia.

W CIF sprzedawca musi wykupić polisę ubezpieczeniową obejmującą co najmniej cenę towaru powiększoną o 10 procent, w walucie kontraktu, na rzecz kupującego. O ile nie uzgodniono inaczej, ochrona wymagana przez regułę Incoterms 2020 odpowiada klauzulom Institute Cargo Clauses (C), lub porównywalnej ochronie: to minimalny poziom przewidziany przez regułę, a nie gwarancja od wszystkich ryzyk.

Ta minimalna ochrona zabezpiecza przed ograniczoną listą poważnych zdarzeń, pożarem, wybuchem, osiadnięciem na mieliźnie, przewróceniem się, zatonięciem lub udziałem w awarii wspólnej, ale wyklucza zwykłą awarię częściową i częściową kradzież. Kupujący, który potrzebuje szerszej ochrony, musi albo wynegocjować wyższą klauzulę ze sprzedawcą, albo wykupić samodzielnie dodatkowe ubezpieczenie ad valorem.

Rewizja Incoterms 2020 właśnie rozdzieliła losy CIF i jego multimodalnego odpowiednika CIP: CIP wymaga obecnie ochrony od wszystkich ryzyk, klauzul Institute Cargo Clauses (A), podczas gdy CIF pozostał na minimalnym poziomie klauzul (C). Dwie reguły, które wydawały się wymienne, obejmują więc od 2020 roku dwa bardzo różne poziomy ubezpieczenia.

W CFR sprzedawca nie ma żadnego obowiązku ubezpieczenia, ani na swój rachunek, ani na rachunek kupującego. Jeśli kupujący chce być objęty ochroną podczas transportu morskiego, musi zorganizować własną polisę przed załadunkiem.

Koszt opłacany przez sprzedawcę w CIF i w CFR kończy się co do zasady wraz z przybyciem statku do uzgodnionego portu docelowego, bez rozładunku. Koszty rozładunku statku i wynikające z nich koszty przeładunku obciążają kupującego, chyba że umowa transportu zawarta przez sprzedawcę stanowi inaczej.

To ograniczenie tłumaczy sporą część sporów obserwowanych przy wysyłkach z Chin: oferta CIF lub CFR wyglądająca atrakcyjnie w cenie może ukrywać fracht wynegocjowany po zaniżonej stawce przez agenta sprzedawcy, odzyskiwany następnie po stronie docelowej w formie opłat portowych, opłat manipulacyjnych lub kosztów przestoju fakturowanych przez lokalnego korespondenta.

Prosty punkt odniesienia ogranicza to ryzyko: zażądać na piśmie, przed załadunkiem, listy kosztów zawartych w cenie CIF lub CFR aż do portu docelowego, i odmówić ponownej zapłaty za usługę już zawartą w tej cenie.

Artykuł 71 unijnego kodeksu celnego przewiduje, że koszty transportu i ubezpieczenia do miejsca wprowadzenia na obszar celny Unii są elementami doliczanymi do wartości celnej, gdy nie są już zawarte w cenie fakturowej. W praktyce cena fakturowana w CIF lub w CFR do portu unijnego zawiera już te koszty: nic do doliczenia, w większości przypadków, dla części trasy do tego portu.

Niuans wynika z miejsca uzgodnionego przez Incoterm: jeśli cena fakturowana obejmuje przewóz wewnątrzwspólnotowy poza punktem wprowadzenia, odpowiednia część musi zostać zidentyfikowana i odjęta od podstawy obliczenia, co zakłada szczegółową umowę transportową.

W tym punkcie CIF i CFR pozornie upraszczają zgłoszenie w porównaniu z incotermem typu FOB, gdzie kupujący musi sam odtworzyć i doliczyć koszt frachtu do punktu wprowadzenia. Ta prostota ma swoją cenę: zależy całkowicie od wiarygodności ceny ogłoszonej przez sprzedawcę, trudnej do zweryfikowania po załadowaniu towaru.

W FOB, tak jak w CIF i w CFR, ryzyko przechodzi na kupującego przy załadunku na pokład statku. Różnica dotyczy tego, kto organizuje i opłaca główny transport: w FOB to kupujący zawiera umowę bezpośrednio ze swoim spedytorem lub przewoźnikiem morskim, a nie sprzedawca.

Ta organizacja zmienia sytuację w trzech punktach: kupujący wybiera własnego spedytora i negocjuje własne stawki, zna rzeczywisty koszt frachtu zamiast ceny CIF lub CFR o niesprecyzowanej marży, i zachowuje kontrolę nad śledzeniem swojego ładunku, co ogranicza ryzyko dodatkowych kosztów narzucanych przez agenta, który sam kontroluje informację.

FOB wymaga w zamian więcej organizacji po stronie kupującego, z zaufanym spedytorem do samodzielnego nadzorowania. Dlatego niektórzy kupujący wybierają CIF lub CFR dla niewielkich, jednorazowych wolumenów, a następnie przechodzą na FOB w miarę wzrostu swoich wolumenów i doświadczenia.

Sorva sprawdza oferty fabryczne przed ich podpisaniem i weryfikuje proponowany Incoterm, szczegóły ogłoszonego frachtu oraz koszty, które pozostają lub nie po stronie kupującego w porcie docelowym. Nasz mówiący po chińsku zespół w Guangzhou negocjuje bezpośrednio z fabryką i jej spedytorem, w lokalnym języku, aby wyjaśnić, co rzeczywiście jest zawarte w cenie CIF lub CFR przed załadunkiem.

W większości przypadków nie płacisz honorarium: otwierasz sprawę, my negocjujemy towar w Twoim imieniu i pobieramy prowizję od jego wartości loco fabryka. Dla zamówienia obejmującego cały proces od produkcji do dostawy, nasza oferta Wyprodukować i dostarczyć organizuje fracht i odprawę celną w Twoim imieniu, z jasnym punktem dotyczącym kosztów docelowych przed wypłynięciem statku.