Incoterms w imporcie z Chin: EXW, FOB, DDP, który wybrać

Incoterms to skróty publikowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). Nie regulują przeniesienia własności, ani płatności, ani jakości. Rozdzielają między sprzedającym a kupującym dwie rzeczy: koszty transportu z jednej strony, przejście ryzyka z drugiej. Obowiązująca wersja, Incoterms 2020, stosowana jest od 1 stycznia 2020 roku i obejmuje jedenaście terminów.

Wystarczą trzy grupy. Wysyłka: EXW i FCA, gdzie kupujący organizuje niemal wszystko. Główny transport opłacony przez sprzedającego: FOB, CFR, CIF, CPT i CIP, choć ryzyko przechodzi wcześnie. Dostawa: DAP, DPU i DDP, gdzie sprzedający dostarcza do miejsca przeznaczenia. Ostatnia wskazówka: FAS, FOB, CFR i CIF obowiązują tylko w transporcie morskim i śródlądowym, pozostałe siedem dla każdego środka transportu.

EXW (Ex Works) to termin, który najmniej zobowiązuje sprzedającego. Udostępnia on towar w swoich pomieszczeniach, zapakowany, bez załadunku. Od tego momentu wszystko należy do Państwa: załadunek, transport wewnętrzny w Chinach, odprawa eksportowa w Chinach, fracht międzynarodowy, odprawa importowa, cło i VAT. To maksimum obowiązków po stronie kupującego i warto o tym wiedzieć przed porównaniem ceny EXW z ceną FOB.

Trudność jest konkretna: z zagranicy nie da się łatwo dokonać odprawy eksportowej w Chinach. Potrzebny jest lokalny pełnomocnik, który złoży zgłoszenie eksportowe. Z tego powodu wiele fabryk chętnie wycenia FOB, a niektóre po prostu odmawiają EXW. Wycena EXW wygląda często niżej, ale ukrywa koszty, które i tak Państwo poniosą: porównujcie w tym samym zakresie.

FOB (Free On Board): sprzedający dostarcza towar do uzgodnionego portu załadunku, na przykład FOB Shenzhen lub FOB Ningbo, dokonuje chińskiej odprawy eksportowej i ładuje towar na statek. W tym momencie przechodzi ryzyko. Dalej fracht międzynarodowy, ewentualne ubezpieczenie, odprawa importowa, cło i VAT obciążają Państwa.

Dla pełnego kontenera FOB to typowa równowaga między chińską fabryką a europejskim kupującym: fabryka robi to, co zna najlepiej, Państwo wybierają spedytora i znają rzeczywisty koszt frachtu. Dla drobnicy morskiej natomiast termin ten zakłada załadunek na statek, mało dopasowany do przesyłek konsolidowanych: lepiej pasuje wtedy multimodalny termin FCA.

DAP (Delivered at Place): sprzedający dostarcza towar do uzgodnionego miejsca, gotowy do rozładunku, i ponosi transport oraz ryzyko do tego punktu. Państwo dokonują odprawy importowej i płacą cło oraz VAT. To typowy termin dostawy, gdy chiński sprzedający zachowuje kontrolę nad frachtem, na przykład przy transporcie kolejowym lub dostawie do Państwa magazynu.

DDP (Delivered Duty Paid) idzie o krok dalej: sprzedający dokonuje odprawy importowej, płaci cło i podatki oraz dostarcza towar. To maksimum obowiązków po stronie sprzedającego. W praktyce chiński sprzedający wyceniający DDP do Unii Europejskiej staje się faktycznym importerem: musi obsłużyć zgłoszenie celne, VAT i lokalne formalności. Wielu z nich zleca to konsolidatorom, a zadeklarowana wartość nie zawsze jest zgodna z rzeczywistością. Jeśli towar zostanie skontrolowany i zatrzymany, nie mają Państwo żadnego wpływu na sprawę, a możliwości odwołania są niewielkie.

Pozostaje DPU (Delivered at Place Unloaded), który pojawił się w wersji 2020 w miejsce DAT: sprzedający dostarcza i rozładowuje towar. To jedyny termin, który nakłada na niego obowiązek rozładunku.

Przeniesienie ryzyka nie idzie w parze z opłaceniem frachtu. Przy CIF lub CFR sprzedający płaci transport do portu przeznaczenia, ale ryzyko przechodzi już w momencie załadunku w porcie wyjścia. Awaria na pełnym morzu obciąża więc Państwa, nie jego. To częsta pułapka wśród początkujących importerów, którzy wierzą, że cena obejmująca dostawę do portu przeznaczenia ich chroni.

Proste punkty odniesienia, warte zapamiętania. EXW: ryzyko przechodzi w pomieszczeniach sprzedającego. FCA: przy wydaniu wskazanemu przewoźnikowi. FOB, CFR i CIF: na pokładzie statku w porcie wyjścia. DAP i DDP: w miejscu przeznaczenia. To, co dzieje się między tymi dwoma punktami, jest sprawą ubezpieczenia, nie terminu handlowego: od rewizji 2020 sprzedaż CIF wymaga co najmniej ubezpieczenia w zakresie klauzul C Institute, a sprzedaż CIP szerszego pokrycia klauzulami A.

Nie ma jednego dobrego terminu w oderwaniu od sytuacji, jest tylko podział ról, który musi odpowiadać temu, kto co organizuje. Kilka typowych przypadków wraz z rozsądnym wyborem:

W Sorva, domu maklerskim i sourcingowym, Incoterms nie są szczegółem umowy: decydują o tym, kto kontroluje fracht, kto dokonuje odprawy, a więc co Państwo naprawdę płacą. Nasz chińskojęzyczny zespół w Guangzhou negocjuje warunki wysyłki z fabrykami, dopasowuje wyceny do tego samego zakresu, koordynuje spedytora i zleca kontrolę towaru przed załadunkiem. Otwierają Państwo sprawę, my negocjujemy towar w Państwa imieniu, a Państwo śledzą każdy etap od wyjścia z fabryki po dostawę.

W większości przypadków nie płacą Państwo honorarium: otwierają Państwo sprawę, my negocjujemy towar w Państwa imieniu i pobieramy prowizję od jego wartości loco fabryka.